spaanshuis

Het Spaans Huis


Openingsuren

Van oktober tot en met maart:
open op woensdag, donderdag, vrijdag, zaterdag en zondag: 10:00 – 18:00

Van april tot en met september:
open op woensdag, donderdag, vrijdag, zaterdag en zondag: 11:00 – 19:00

Jaarlijks gesloten tussen Kerstmis en Nieuwjaar


Op het menu: streekbieren, - wijnen, jenever, koffie, chocolademelk, ambachtelijke thee, boterham met platte kaas, paté, verse soep met seizoensgroenten enz…
Bekijk hier het menu

Contact

Het Spaans Huis
Tel: 02 688 22 33

hetspaanshuis@3wplus.be

Volg ons op facebook

Vergadering of andere gelegenheid? Contacteer ons voor de voorwaarden om een zaal of een tafel te reserveren.


Het Spaans Huis

De Gordaalmolen lag aan de Voer, waarvan het water de energie leverde. Nu is de Voer opgenomen in het tracé van de Warandevijvers en heeft het gebouw zijn aspect van watermolen verloren. Goor betekent trouwens moerassig en slaat op het dal van de Voer. De molen is het laatste materiële overblijfsel van het vroegere gehucht Gordaal.

De eerste vermelding van de molen duikt op in een document van 1293. Hij fungeerde als hertogelijke banmolen voor Tervuren en Duisburg. In het middeleeuwse rechtsstelsel behoorde ook de wind en het water de eigenaar van een leen toe, in casu de hertog van Brabant. Hieruit vloeit voort dat de ingezetenen van het leen verplicht waren hun koren in de molen van de heer te laten malen.

Het oudste archeologisch spoor is een zandstenen fundering van een nagenoeg vierkant gebouw van 8,6 x 9,1 meter. Het molenhuis vormde oorspronkelijk een alleenstaand blok met langs de noordgevel het molenrad. Op de zandstenen onderbouw waren wanden in vakwerk opgetrokken (= houten constructie opgevuld met leem). Historische bronnen geven ook aan dat de molenaar aanvankelijk op het vlakbij gelegen Gordaalhof verbleef. Later werden allerlei ruimtes volgens dezelfde constructietechniek tegen het molenhuis aangebouwd: paardenstal, varkenshok, koestal... Een grondplan daterend van 1515 geeft ons hierover duidelijke informatie.

Het molenhuis zelf werd in 1534 in bak- en natuursteen opgetrokken, terwijl de rest in vakwerk bleef op een natuurstenen sokkel. Het is niet met zekerheid te bepalen wanneer de rest van de gebouwen versteend werden. De onlusten van de tweede helft van de 16de eeuw maakten dat men voor dergelijke initiatieven moest wachten tot de heropbloei in de eerste helft van de 17de eeuw met de komst van Albrecht en Isabella in Tervuren. Zij kochten trouwens de molen in 1620. Het gehele gebouwenbestand werd nu in een combinatie van bak- en zandsteen opgetrokken. In deze bouwfase werden er aan de ruimtelijke indeling heel wat wijzigingen aangebracht.

De molen verloor zijn industriële functie waarschijnlijk op het einde van de 18de eeuw. Tussen 1810 en 1860 verdween de grote stal aan de zuidmuur en kwam er een nieuwe stal met lessenaarsdak langs de oostmuur. Ook de indeling van de ruimte werd wederom herschikt. In de loop van de 20ste eeuw verkreeg het geheel zijn huidig uitzicht. Tegen de zuidmuur van het molenhuis werd een atelier aangebouwd. De hoek gevormd door de stal en het woonhuis werd gereserveerd voor een toiletruimte. Tegen de oostmuur van de stal kwam er nog een kleine constructie bij. De belangrijkste component van de gebouwen is een dubbelhuis –molenhuis en woonhuis- onder aaneengesloten zadeldaken met dubbele trapgevel aan de noordkant, de voormalige beekkant. De gevels uit bak- en zandsteen vertonen heel wat sporen van verbouwingen of wijzigingen van ordonnantie.

Ooit lag de molen buiten de Warande (het hertogelijk domein, thans het park van Tervuren), maar omdat de verschillende machthebbers steeds meer gronden toevoegden, kwam de molen binnen de grenzen van het domein te liggen. Koning Leopold II liet voor de Wereldtentoonstelling van 1897 de vijvers in de nabijheid van de molen vergroten tot één grote (de huidige Vossemvijver) en liet bomen aanplanten. Het pittoreske molengebouw in het park vormde onderwerp van talrijke schilderijen en foto’s. Ook vormde de molen de inspiratiebron van de roman "The Spanish House" van Eleanor Smith, een boek dat beschikbaar is voor bezoekers.

De restauratie van het Spaans Huis kende een moeilijk verloop en ging gepaard met de oprichting van actiegroepen tot zelfs parlementaire vragen maar uiteindelijk slaagde men er toch het dossier tot een goed einde te brengen met als resultaat de huidige restauratie. Toen het Agentschap voor Natuur en Bos op zoek ging naar een bestelling ervoor werd die na een uitvoerige procedure toegekend aan vzw 3Wplus die ruime ervaring heeft met het opzetten van zulke projecten. Wat steeds terugkomt in de projecten 3Wplus is dat het steeds projecten zijn waarin langdurig werkzoekende en OCMW-klanten kansen krijgen om ervaring op te doen, om te werken aan hun competenties en zelfvertrouwen op te doen. Steeds onder leiding van een deskundige instructeur/begeleider. De projecten worden zoveel mogelijk lokaal verankerd door het smeden van samenwerkingsverbanden met lokale overheden, organisaties en middenveld.

Het Spaans huis moet uitgroeien tot een plaats om te genieten van de streek. Dat kan door het degusteren van streekproducten, door te grasduinen in de folders, brochures en infopanelen, of door het bezoeken van één of andere tentoonstelling waarvoor ruime is op de eerste verdieping.

Foto's

Klik op onderstaande voorvertoning om foto volledig te bekijken


Klik hier voor meer foto's.